دانیل دفر، جامعهشناس فرانسوی و از نزدیکترین همراهان میشل فوکو، در سخنرانی خود با عنوان Foucault and Iran، به دیدار گروه تولید مستند «دستهای خالی» به کارگردانی جمشید بیاتترک اشاره کرد و این فیلم را زمینهای برای بازخوانی یکی از بخشهای کمتر شناختهشده تاریخ انقلاب ایران دانست.
دوفر با مرور خاطرات خود از سالهای پایانی دهه ۱۹۷۰، به دیدار میشل فوکو با شخصی اشاره میکند که سالها بعد مشخص شد آیتالله سیدمحمد حسینی بهشتی بوده است. به گفته او، فوکو در سفر خود به ایران با فردی ملاقات کرده بود که خود را از شاگردان سابق او در هامبورگ معرفی کرده و درباره برنامههای حکومت اسلامی با وی گفتوگو کرده بود.
او در ادامه توضیح میدهد که سالها بعد، هنگام مشاهده تصاویر منتشرشده از ترور اعضای دولت جمهوری اسلامی، فوکو این شخص را شناسایی کرده و گفته بود: «این همان دانشجوی من در هامبورگ است.» بررسیهای بعدی نیز نشان داد که آیتالله بهشتی بین سالهای ۱۹۵۸ تا ۱۹۶۲ ریاست مرکز اسلامی هامبورگ را برعهده داشته و این روایت با اسناد تاریخی مطابقت دارد.
دانیل دوفر سپس به دیدار گروه مستندسازی جمشید بیاتترک اشاره کرده و میگوید:
«سال گذشته یک گروه تلویزیونی ایرانی به کارگردانی جمشید بیاتترک، سازنده فیلم Bare Hands (دستهای خالی)، برای انجام گفتوگویی درباره فوکو و ایران به منزل من آمدند. زمانی که این ماجرا را برای آنها تعریف کردم، فیلمبرداری را متوقف کردند و توضیح دادند که آیتالله بهشتی جناح چپ آیتالله خمینی به شمار میرفت و اگر او و همفکرانش زنده میماندند، مسیر انقلاب میتوانست متفاوت باشد. آنها همچنین گفتند این افراد توسط کسانی ترور شدند که در غرب از آنها با عنوان «میانهرو» یاد میشود و امروز اداره ایران را برعهده دارند.»
دوفر در ادامه سخنان خود تأکید میکند که مستند «دستهای خالی» با طرح این موضوع، توجه او را دوباره به نقش آیتالله بهشتی در سالهای نخست انقلاب جلب کرده و باعث شده است اسناد تاریخی مربوط به حضور او در هامبورگ و ارتباطش با میشل فوکو را دوباره بررسی کند.
این اظهارات در جریان نشست «Foucault and Iran» در سال ۲۰۱۷ و در بررسی کتاب Foucault in Iran اثر بهروز قمریتبریزی بیان شده است.
منبع خبر:https://blogs.law.columbia.edu/